محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
334
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
تقليص : علتّى است از پيش دماغ كه حركت دشوار كند . علاج : نطول به آب شبت و روغن كنجد و تسقيه به شيرهء نيم گرم ذرت كنند . و به دستور ، آب عناب و بنفشه نيز مفيد است . امراض عين عشا : شب كورى است و تصريح نمودهاند كه غير انسان و بوزينه و مرغ خانگى و كبوتر ، بايد جميع حيوانات اشياء را در شب ببينند و عدم ابصار جوارح ، به سبب بخار غليظه است . علاج : منع لحومات و اقتصار به حبوب و تقطير به گلاب و شكر نمايند . علاج غشاوه و بياض : به تقطير زهرهها و به شكر و مرواريد كنند . اتّساع و نزول آب : علتى است كه در روز ابصار نكنند . و علامتش وسيع شدن مردمك است در روز ؛ چه طيور را در صحت بصر سواى شب و برودت مفرط هوا مردمك وسيع نمىگردد . علاج : تقطير زهرهها است با عسل . و علاج سيلان رطوبات به تقطير آب مورد كنند . و « ادهم » : آب مورد را با توتياى مغسول تجويز كرده . علاج سطبرى پلك چشم و به هم آمدن او : بعد از حك آن به شكر ، طلا به خون بال نارس طيور به غايت آزموده است . و به دستور ، جهت طرفه و اكثر امراض چشم مفيد است . جدرى : و آن ، حدوث نقطههاى سرخ مدور است در پلك چشم . علاج : موضع را با سير بمالند و بعد از آن خاكستر برگ زيتون بپاشند . علاج سلاق : كه سرخى پلك است و با صلابت و بىجوشش ، به تقطير گلاب و روغن پسته كنند . علاج جرب : كه خشونت و سرخى پلك چشم است ، به قطور شراب و سفيداب و سماق منقوع در گلاب كنند . علاج بذله : كه غرب بىسيلان است ، به قطور روغن گل سرخ و شراب بايد كرد . دموع : كه كثرت اشك است ، هرگاه از دود آتش عارض شده باشد به روغن بنفشه مخلوط به شير دختران تقطير كنند .